رازها و دروغها
- نویسنده : کنت توران
- |
- ترجمه : سارا ترابی
- |
- منبع : لوس آنجلس تایمز
همانطور
که کار او را در فیلم برنده جایزه اسکارش «جدایی نادر از سیمین» (2011) دیدیم، نویسنده و
کارگردان ایرانی اصغر فرهادی علاقه زیادی به درام و به تصویر کشیدن واقع بینانهی
موقعیتهای سخت عاطفی دارد، او از این استعدادش در فیلم جدید خود «گذشته» بهره
برده است. شاید به این دلیل که داستان این فیلم در فرانسه و نه ایران رُخ میدهد، «گذشته»
روکشهای مذهبی- سیاسی که فیلم «جدایی نادر از سیمین» را تا آن اندازه قابل توجه
ساخت که برنده بهترین فیلم خارجی اسکار و بیش از 70 جایزه بین المللی شود را
ندارد. اما این فیلم هم در شرایط خاص خودش فیلم قدرتمندی است.
داستان یک مرد ایرانی که در بازگشت به فرانسه برای امضای درخواست طلاق همسرش با پیشامدهای تلخی روبرو میشود، «گذشته» بخشی ملودرام خانوادگی، بخشی پازل بینفردی پیچیدهای است که در آن آدمها مطمئن هستند که حقیقت را میدانند، اما بیشتر به نظر میرسد که آنها در اشتباهند. در واقع، «گذشته» مملو از نیمهحقایق، از سربازکردنها، سوءظنها، حدسها، اتهامات و سوءتفاهمها است که میتوانستیم نامش را «رازها و دروغها» بگذاریم اگر کارگردان مایک لی قبلا از این عنوان استفاده نکرده بود.
همچنین
«گذشته» طرحی است که با حجم زیاد جزئیات صحنهها و رویدادها میتواند بسیار
تاثیرگذار باشد، اگر آن را یک کارگردان قوی و بازیگران عالی اجرا کنند که در این
فیلم وجود دارند. از همه بهتر برنیس بژو است که بسیار شکنندهتر و ظریفتر از نقش
پپیِ سرخوش در فیلم «هنرمند» (2011) بازی کرده است تا در نقش ماری زنی که در تلاش
برای حفظ تعادل زندگی اش است، متقاعدکنندهتر باشد؛ او برای ایفای این نقش جایزه
بهترین بازیگر زن جشنواره کن را دریافت کرد.
چهار سال از زمانی که ماری همسرش احمد را دیده است گذشته (علی مصفا، بازیگر ایرانی و بازی به زبان فرانسه) و فرهادی اولین صحنه دیدار آنها را به زیبایی چیده است. در سالن ورودی فرودگاه پاریس است که این دو از پشت شیشه یکدیگر را میبینند، در حالی که نمیتوانند حرف یکدیگر را بشنوند. این صحنه یک استعارهی شگفتانگیز برای رابطهی نزدیک و در عین حال دور آنها در وضعیت فعلی است.
هرچند احمد به درخواست ماری به فرانسه آمده، این به آن معنی نیست که همه چیز به خوبی پیش میرود. اگر آنها دوباره به دام بحثهایی که سالها قبل هم باعث جداییشان شده بیفتند، ممکن است باز همدیگر را اذیت کنند، کاری که غریبههای صمیمی میتوانند انجام دهند.
معلوم
میشود که احمد شوهر دوم ماری بودهاست. ماری دو دختر از همسر اولش دارد و به وضوح
معلوم است که احمد پدر خوبی برای هر دو آنها، به ویژه لوسی، دختر بزرگتر بوده است،
زمانی که او و ماری با هم بودهاند. ماری به او میگوید که این روزها او و دختر 16
سالهاش لوسی مدام با هم مشاجره دارند (لوسی با بازی درخشان پولین بورله بازیگر
جوان بلژیکی). از احمد درخواست میکند که با او صحبت کند و ببینید که چه مشکلی
دارد. احمد به راحتی میپذیرد، این یکی از قسمتهای درخشان «گذشته» است که هرچند احمد
به طور کلی یکی از چهرههای منطقی و آرامبخش فیلم است، اما حضور او یک کاتالیزور
بیخبر است که باعث میشود، جهنمی به پا شود.
یکی از چیزهایی که ماری به احمد نمیگوید، حداقل در ابتدا نمیگوید، این است که دلیلی که او درخواست طلاق کرده رابطهی جدی او با سمیر است. او کسی است که بحرانهای شخصی جدی در زندگی خود پیش رو دارد، مشکلاتی که چیزی نمانده تمام زندگیاش را نابود کند. تقریبا همه رازهایی پنهان دارند که به آرامی روشن میشود. این هنر فرهادی است به عنوان یک کارگردان بسیار خاص، کسی که میداند دقیقا هر صحنه چگونه همانطور که او میخواهد بازی شود، که در این میان با اضافه کردن عنصر صداقت و درگیری به صحنهها که ممکن است از طرفی مصنوعی به نظر برسد، طرح را به سرانجام میرساند.
اگرچه فیلم از نظر جذابیت حادثه کم ندارد، «گذشته» هم مانند دیگر فیلمهای فرهادی با پرسشهای بزرگتری مانند سختی یافتن حقیقت با دانستههای محدود میپردازد. تمایل انسان برای دیدن و باور کردن چیزها آنطور که خودش دوست دارد ببیند و باور کند، باعث پیچیده شدن شرایط میشود و حتی نیتهای خیر هم اشتباه گرفته میشوند.
دیدگاه ها
اولین نفری باشید که در این باره چیزی می نویسد...